İlk web sitesinden bugüne: web tasarımı nasıl değişti?

İlk web sitesine bugün bakınca renkli afişler, hareketli giriş ekranları veya büyük ürün fotoğrafları görmeyiz. Buna rağmen sayfanın açık bir işi vardır: Bir fikri açıklamak ve okuru ilgili bilgiye ulaştırmak. Web tasarımının geçmişi, değişen görsel araçların yanında aynı soruyu tekrar tekrar gündeme getirir: Ziyaretçi burada neyi öğrenmeli, sonra ne yapabilmeli?

İlk web sitesi ne anlatıyordu?

CERN’in tarihçesine göre Tim Berners-Lee, World Wide Web’i 1989’da CERN’de çalışırken geliştirdi. Amaç, farklı yerlerdeki bilim insanlarının bilgi paylaşmasını kolaylaştırmaktı. İlk web sitesi de World Wide Web projesini açıklıyordu ve Berners-Lee’nin NeXT bilgisayarında barındırılıyordu. CERN, 30 Nisan 1993’te web yazılımını kamu malı olarak kullanıma açtı. Bu karar, webin yayılmasında önemli bir adımdı. CERN: Webin doğuşu

İlk sitenin yeniden erişime açılan sürümünde, başlıklar ve bağlantılar üzerinden bilgi dolaşımını görmek mümkün. Bunu günümüzde taklit edilmesi gereken bir görsel şablon olarak okumak doğru olmaz. Asıl ilgi çekici taraf, sayfanın amacıyla içeriği arasındaki doğrudan ilişkidir.

Tasarım değişirken soru neden aynı kaldı?

Bir kurumsal sitenin farklı dönemlerde hazırlanmış taslaklarını hayal edelim. İlkinde işletmenin adı ve telefonu bulunuyor. İkincisinde bütün hizmetler tek sayfaya ekleniyor. Üçüncüsünde büyük fotoğraflar, videolar ve uzun açıklamalar var. İçerik miktarı artmış olsa da ziyaretçinin aradığı ürünün hangisi olduğu hâlâ belirsiz kalabilir.

Bu temsili örnek, yeni bir arayüzün tek başına iletişim sorununu çözmediğini gösterir. Tasarım kararı; ürün adını, açıklama sırasını, bağlantıyı ve formu birlikte düşünmelidir. Görsel kaliteyi küçümsemeden, görünümün hangi bilgiyi görünür kıldığını sormak gerekir.

Konya web tasarım arayışında da işe yalnızca renk ve ana sayfa örnekleriyle başlamak eksik bir görüşme doğurabilir. “Ziyaretçi hangi konuda karar veremiyor?” sorusuyla başlamak, tasarımdan beklenen sonucu daha iyi tarif eder.

Bir ürün sayfasının küçük hikâyesi

Örneğin, sipariş üzerine parça üreten temsili bir atölyeyi ele alalım. Ziyaretçi bir üretim yöntemi arıyor ama hangi ölçü aralığının desteklendiğini bilmiyor. Ana sayfada etkileyici bir atölye görüntüsü görmek ilgisini çekebilir. Karar vermek içinse malzeme, ölçü, kullanım alanı ve teklif sırasında istenen bilgiler gerekir.

Bu sayfanın ilk taslağını şu sırayla kurabiliriz:

1. Ürünün veya hizmetin açık adı.
2. Hangi ihtiyaç için uygun olduğunu anlatan kısa açıklama.
3. Karar vermeyi sağlayan teknik bilgiler ve sınırlar.
4. Gerekiyorsa ölçüyü veya kullanım biçimini açıklayan görsel.
5. İlgili bilgilerle teklif talep edilebilen iletişim yolu.

Burada sıra, firmanın bütün hikâyesini anlatma isteğinden değil, ziyaretçinin sorularından doğar. Kuruluş öyküsü başka bir sayfada ayrıntılandırılabilir. Ürün sayfası ise kendi görevini tamamlamalıdır. Bu yaklaşım, her sayfaya aynı uzun kurumsal metni koyma ihtiyacını da azaltır.

Mobil ekran, içerik sırasını sınar

Küçük ekranda büyük bir masaüstü düzenini daraltmak her zaman yeterli olmaz. Başlığın, teknik tablonun ve iletişim yolunun hâlâ anlaşılır olması gerekir. Duyarlı tasarım, farklı ekran koşullarına uyum sağlayan düzen kurmayı amaçlar; yalnızca telefon için ayrı bir görüntü hazırlamakla sınırlı değildir. MDN: Duyarlı web tasarımı

Bir deneme için, sayfayı şirketi hiç tanımayan bir kişiye açın. Ondan belirli bir hizmeti bulmasını ve nasıl talep ileteceğini göstermesini isteyin. Görev sırasında açıklama yapmak zorunda kaldığınız yerleri not edin. Bu çalışma kapsamlı bir kullanılabilirlik araştırmasının yerini tutmaz; ancak taslak üzerinde konuşulabilecek somut gözlemler üretir.

Yeni tasarım için bir sayfalık başlangıç notu

Konya’da web sitesi yeniletecek bir işletme, görüşmeden önce üç şeyi yazabilir: En çok sorulan müşteri soruları, güncel tutulması gereken bilgiler ve ziyaretçinin tamamlaması beklenen işler. Sonra bu notu mevcut sayfalarla karşılaştırabilir. Eksik bir teknik bilgi mi var, bulunamayan bağlantı mı, yoksa gereksiz bir adım mı?

Bu hazırlık, kurumsal web projesinin kapsamını konuşmayı kolaylaştırır. Yeni görünümün değerlendirmesi de yalnızca “Beğendik mi?” sorusuna bağlı kalmaz. Ziyaretçinin gerekli bilgiye ulaşıp ulaşamadığı birlikte kontrol edilebilir.

Kısa cevaplar

İlk web sitesinin bugünkü işletmelere öğreteceği şey nedir?

En kullanışlı ders, sayfanın amacını açık tutmaktır. Günümüzün görsel ve etkileşim olanakları bu amaca hizmet ettiğinde tasarım daha anlaşılır olur. Eski sayfanın görünümünü kopyalamak gerekmez.

Yeni tasarım arama sonuçlarında yükselmeyi garanti eder mi?

Hayır. Tasarımın değişmesi tek başına belirli bir sıralama veya trafik sonucu vaat etmez. İçerik, teknik erişim ve kullanıcı davranışı gibi farklı alanlar ayrıca değerlendirilir. Başarı ölçütleri proje başında belirlenmelidir.

Yazının başına dön ↑